بررسی تظاهرات آوایی مختلف نشانه مفعول صریح در گویش کرمانی با بهره‌گیری از واج‌شناسی خودواحد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زبان های خارجی، مجتمع آموزش عالی بم، بم، ایران

2 گروه آموزش زبان انگلیسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

چکیده

در این پژوهش، تظاهرات آوایی مختلف نشانۀ مفعول صریح « را» در گویش کرمانی با بهره گیری از واج‌ شناسی خودواحد بررسی شده است. بدین منظور، مفعول، در محیط‌های آوایی مختلف مورد بررسی و مداقه قرار گرفت.  این پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی است. داده ها به صورت جملاتی هدفمند و از پیش طراحی شده بودند که از گویشوران خواسته شد آن‌ها را تکرار کنند. جمعیت آماری به صورت تصادفی از بین گویشوران زن و مرد گویش کرمانی با سطح تحصیلات متفاوت انتخاب شد. داده‌ها جمع‌آوری، آوانگاری و تحلیل شدند.  نتایج این بررسی حاکی از این است که در گویش کرمانی نشانه مفعول به سه صورت/ r / ، /Ø/، و // Ə تظاهر آوایی پیدا می‌کند. نکته جالب و شایان توجه این است که این تظاهرات آوایی مختلف تنها وابسته به واج آخر مفعول هستند و واج ابتدای کلمه بعد از مفعول به هیچ عنوان نقش تعیین کننده در تظاهر آوایی نشانه مفعول در گویش کرمانی ندارد. در پایان سعی شد تا نتایج حاصل و فرآیند‌های آوایی دخیل در رسیدن به این نتایج، مانند درج همخوان، حذف واکه، و کشش جبرانی با استفاده از واجشناسی خودواحد تحلیل شوند. نتیجه این تحلیل نشان داد که واجشناسی خودواحد به خوبی قادر به توجیه تظاهرات آوایی مختلف و نیز فرآیندهای آوایی به کار رفته در تبدیل صورت زیر ساختی به تظاهرات روساختی نشانه مفعول در گویش کرمانی می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Phonetic Representations of the Explicit Object Marker in the Kermani Dialect Using Autosegmental Phonology

نویسندگان [English]

  • Sara Attarzadeh 1
  • Ebrahim Samani 2
1 Department of Foreign Languages, Faculty of Tourism, Bam Higher Education Complex, Iran
2 English Language Teaching Department, Farhangian University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

This study examines the various phonological representations of the explicit object marker in Kermani dialect using auto-segmental phonology. To this end, the object marker was analyzed in different phonological environments. It is noteworthy that the explicit object marker in Persian and, consequently, in Kermani dialect is a remnant of the strong case system in Old Persian. Kermani is a dialect spoken in the southeastern region of Iran, particularly in the city of Kerman. This research is descriptive-analytical in nature. Data were collected through purposefully designed sentences, which were asked to be repeated by native speakers. The study's sample was randomly selected from male and female Kermani dialect speakers with various educational backgrounds. The data were collected, transcribed, and analyzed. The results show that in Kermani dialect, the object marker appears in three different phonological forms. Interestingly, these various phonological representations depend solely on the final phoneme of the object and are not influenced by the initial consonant of the word following the object. Finally, the results and phonological processes involved in achieving these results, like consonant epenthesis, vowel deletion and compensatory lengthening were analyzed using auto-segmental phonology. The analysis revealed that auto-segmental phonology effectively accounts for the various phonological representations and phonological processes used in changing the underlying form to surface representations of the object marker in Kermani dialect.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Auto-segmental phonology
  • Explicit object maker
  • Kermani dialect
  • Phonological processes
  • Phonological representations
آهنگر، عباسعلی.، عزت آبادی پور، طاهره. و سیلمانیان، مصطفی. (1395). بررسی فرایندهای تضعیف در گویش لری باغملک: واجشناسی خودواحد. فصلنامة مطالعات زبان ها و گویشهای غرب ایران،3 (15)، صص 1-23.
آهنگر، عباسعلی.، دلارامی فر، منصوره. (1399). بررسی فرایندهای تضعیف در گویش سیستانی براساس واجشناسی خودواحد. مجله زبان شناسی گویش های ایرانی، 5 (2)، صص 89-124.
ابوالحسنی زاده، وحیده.، عبدالعلی زاده، مریم. (1395). =بررسی صوت شناختی واکه های [o, i , æ] در لهجه کرمانی. فصلنامه زبان پژوهی، 8 (18)، صص 7-22.
باقری، مهری. (1395). تاریخ زبان فارسی. تهران: نشر قطره.
بحرانی، نوال. (1397). بررسی برخی فرایندهای صرفی واجی رایج در گویش عربی خوزستانی. مجموعه مقالات اولین کنفرانس ملی بررسی مسائل جاری زبان ها. گویش ها و زبان شناسی، اهواز: دانشگاه امیرالمومنین (ع)، صص 1-16.
پرمون، یدالله (1375). نظام آوایی گونه کرمانی از دیدگاه واجشناسی زایشی و واجشناسی جزء مستقل. پایان نامه کارشناسی ارشد ربانشناسی، دانشگاه علامه طباطبایی.
پرمون، یدالله. (1388). واکه کاهی در گویش کرمان. مجله نامه پژوهشگاه میراث فرهنگی، ویژه نامه زبانشناسی، 1 (1)، صص 12-25.
جم، بشیر. (1396). پیرامون تلفظ «را»  در زبان فارسی. مجله زبانشناسی و گویش های خراسان، 9(1)، صص 14-1.
خلیفه لو، سیدفرید.، دلارامی فر، منصوره. (1394). خوشۀ دو همخوانی آغازین در گویش سیستانی از دیدگاه واجشناسی خودواحد.  فصلنامۀ مطالعات زبان و گویش های غرب ایران، 1(8)، صص 62-39.
خلیفه لو، سید فرید.، عزت آبادی پور، طاهره. (1401). بررسی فرآیند تضعیف در گویش سیرجانی: واجشناسی خودواحد. نشریه ادبیات و زبان های محلی ایران زمین، 12(35) صص،49-74.
دبیرمقدم، محمد. (1369). پیرامون «را» در زبان فارسی. مجله زبانشناسی،  7 (1)، صص 2-60.
رضی نژاد، محمد.(1381). واج شناسی گویش ترکی مشکین شهر بر پایۀ نظریۀ خود واحد. پایان نامۀ کارشناسی ارشد زبانشناسی، دانشگاه تهران.
فلاحتی، محمد علی. (1374). گفتار کودکانه در گویش کرمانی. پایان نامه کارشناسی ارشد زبانشناسی، دانشگاه علامه طباطبایی.
فیروزیان پوراصفهانی، آیدا.، فاتحیان، طیبه. (1389). بررسی فرآیندهای واجی در گویش مشهدی بر اساس واجشناسی خودواحد. مجموعه مقالات نخستین همایش بین المللی گویش های مناطق کویری ایران، اسماعیلی، عصمت.، جباری، مصطفی، سمنان: دانشگاه سمنان، صص 1678-1647.
شقاقی، ویدا. (1387). مبانی صرف. تهران: انتشارات سمت.
صاحبی، سیامک؛ توکلی، نسترن. (1343). فرآیندهای آوایی پربسامد دو گویش کرمانی و شیرازی. مجموعه مقالات نخستین همایش بین المللی گویش های مناطق کویری ایران، اسماعیلی، عصمت.، جباری، مصطفی. سمنان: دانشگاه سمنان، صص 1329-1343.
صادقی، وحید. (1379).  تجزیه وتحلیل فرایندهای واجی در گویش فارسی تهرانی براساس واجشناسی خودواحد. پایان نامة کارشناسی ارشد زبانشناسی، دانشگاه تهران.
کارآموز، مهدیه. (1379). بررسی زبانشناختی گویش کرمانی. پایان نامه کارشناسی ارشد زبانشناسی، دانشگاه شیراز.
کرد زعفرانلو کامبوزیا، عالیه. (1379). واجشناسی خودواحد و کاربرد آن در فرایندهای واجی زبان فارسی. رساله دکتری، دانشگاه تهران.
کرد زعفرانلو کامبوزیا، عالیه. (1385).  واج‌شناسی: رویکردهای قاعده‌بنیاد. تهران: انتشارات سمت.
مدرسی قوامی،گلناز. (1394).  فرهنگ توصیفی آواشناسی و واجشناسی. تهران: انتشارات علمی.
مشکوه الدینی، مهدی. (1388). ساخت آوایی زبان. مشهد: انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد.
معصومی، انیس. (1401).  نگاهی دیگر به رده های ریتمی: شواهدی از گونۀ کرمانی از زبان فارسی. مجله زبان و زبانشناسی، 9 (17)، صص 131-153.
مهدوی، فرشته. (1389). بررسی همگونی واجی در گونة اصفهانی براساس نظریة خودواحد. مجموعه مقالات نخستین همایش بین المللی گویش های مناطق کویری ایران، اسماعیلی، عصمت.، جباری، مصطفی. سمنان: دانشگاه سمنان، صص 2053-2066.
میکده، اعظم. (1395). فرایندهای واجی همخوانی در گونۀ فریمانی بر پایۀ واجشناسی خودواحد. نشریۀ ادب و زبان دانشگاه شهید باهنر کرمان، 19(40)، صص 321-346.
نجفی، عیسی.، آرتا، سید محمد. (1390). بررسی تحول کارکردهای حرف «را» در ادوار نثر فارسی. نشریه سبک شناسی نظم و نثر فارسی، 4(12)، صص 229-247.
نجفی پازوکی، معصومه. (1390).  تاثیر نمود فعل بر تظاهر «را» در جمله. دو فصلنامه زبان پژوهی، 3 (5)، صص 236-217.
نقش بندی، شهرام. (1375). تعیین هویت واجی چهار همخوان گرفته در ترکی آذری. پایان نامۀ کارشناسی ارشد زبانشناسی، دانشگاه علامه طباطبایی.
 
Archangeli, D., & Pulleyblank, D. (2015). Phonology without boundaries: Harmonic serialism and feature-based analysis. Oxford University Press.
Bybee, J. (2020).  Usage-based phonology. Cambridge University Press.
Carr, Ph. (2008). A Glossary of Phonology. Edinburgh University Press.
Cohen, C. (2018). Gradient phonological phenomena and the limits of categorical representations. Laboratory Phonology, 9(1),1–28.
Crystal, D. (2008). A dictionary of linguistics and phonetics (Vol. 30). John Wiley & Sons.
Goldsmith, J. A. (1976). Autosegmental Phonology [MA thesis]. Cambridge: MIT University.
Haruka, F. (1999). Theoretical Implications of OCP Effects on Features in Optimality Theory, [Ph.D. dissertation]. Maryland: Maryland University.
Hyman, L. M. (2018). What is phonological theory? In S. J. Hannahs & A. Bosch (Eds.), The Routledge handbook of phonological theory, pp. 3–28. Routledge.
Jensen, J. T. (2004). Principle of generative phonology: An introduction. John Benjamine.
Karimabadi zadeh, F. (2016). Studying the Phonological Processes in Kermani Dialect based on Optimality Theory [M.A. thesis].  Kerman: Shahid Bahonar University.
Kenstowicz, M.,& Kisseberth, C. (1979). Generative Grammar: Description and Theory. Academic Press.
Kenstowicz, M. (1994). Phonology in generative grammar. Blackwell Publishers.
Kul, M. (2007). The Principle of least effort with in the hierarchy of linguistic preferences: external evidence from English [Ph.D. dissertation]. Poznan: Adam Mickiewicz University.
Lass, R. (1988).  Phonology, an introduction to basic concepts. Cambridge press.
McCarthy, J. (1988). Feature Geometry and Dependency: A Review. Phonetic, 45(2-4), 84-108.
McCarthy, J. J.  (2019). Optimality theory: Constraint interaction in generative grammar, 2nd ed. Wiley-Blackwell.
Odden, D. (2014). Introducing phonology, 2nd ed. Cambridge University Press.
Pierrehumbert, J. B. (2016). Phonological representation: Beyond abstract features. Language, Cognition and Neuroscience, 31(2), 1–16.
Yip, M. (1988). The Obligatory Contour Principle and Phonological Rules: A Loss of Identity. Linguistic Inquiry, 19(1),10-65.
Yip, M. (2019). Tone. Cambridge University Press.