دانشگاه شیراز زبان‌شناسی و گویش‌های ایرانی 2538-3574 10 2 2025 10 23 Typology of the Hanashuri Dialect in Terms of Representation of Grammatical Relations رده‌شناسیِ گویش حناشوری از نظر بازنماییِ روابط دستوری 19 37 8362 10.22099/jill.2025.54250.1446 FA سهراب غلامی دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. جلال رحیمیان دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. فرخ حاجیانی دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. Journal Article 2025 09 10 <strong>The Hanashuri dialect is a Persian language variety in Bushehr province. The Hanashur village is located in Tasuj rural district of Shonbeh and Tasuj district of Dashti county. In this research, the morphological-syntactic tools for marking grammatical relations and the five-fold systems of case and agreement have been analyzed based on Comrie's classical Typology theory in Hanashuri. Interviews with selected speakers, recording and recording of speech and phonetic data have been used to form a linguistic corpus using descriptive-analytical methods, both fieldwork and library research, to conduct the present study, and the required information has been collected and analyzed using these methods. The results of this research show that Hanashuri uses two of the three possible tools for representing the role of participants in the clause. Accordingly, the morphological device of agreement (head-marking) can be mentioned as the first tool and main strategy for marking grammatical relations in this dialect. This is while the morphological device of case-marking (dependent-marking) does not have a special place in this dialect. The syntactic device of word-order is also used as the second tool and secondary strategy for marking grammatical relations in Hanashuri. Regarding the establishment of five systems in Hanashuri, it can be said that mostly, the subject-object and then the neutral systems are observed in some cases of this dialect; however, the ergative-absolute, two-part and three-part systems do not have a special place in the Hanashuri dialect.</strong> گویش حناشوری از گونه‌های زبان فارسی در استان بوشهر است. روستای حناشور در دهستان طسوج از بخشِ شنبه و طسوجِ شهرستان دشتی، قرار دارد. در این پژوهش، ابزارهای صرفی- نحوی ِنشانه‌گذاری روابط دستوری و نظام‌های پنجگانۀ حالت و مطابقه، بر اساس نظریۀ رده‌شناسی کلاسیک کامری (1978) در حناشوری واکاوی شده‌اند. برای انجام این پژوهش، مصاحبه با گویشوران منتخب، ثبت و ضبط گفتار و آوانگاری داده‌ها به‌منظور تشکیل پیکره‌ی زبانی، با بهره‌گیری از روش‌های توصیفی-تحلیلی و به‌صورت میدانی، همراه با استفاده از منابع کتابخانه‌ای صورت گرفته است. اطلاعات مورد نیاز نیز از همین طریق گردآوری، بررسی و تحلیل شده‌اند. نتایج­ این پژوهش، نشان‌ می‌دهد که حناشوری، دو ابزار را از سه ابزارِ ممکن بازنماییِ نقش مشارکین در بند، به‌کار می‌گیرد. بر این اساس، می‌توان از ابزار صرفیِ مطابقه (هسته‌نمایی)، به عنوان نخستین ابزار و راهکار اصلی نشانه‌گذاری روابط دستوری در این گویش یاد کرد. این در حالی است که ابزار صرفیِ حالت‌نمایی (وابسته‌نمایی) جایگاه خاصّی در این گویش ندارد. ابزار نحویِ ترتیب سازه‌ای نیز، به عنوان دوّمین ابزار و راهکاری فرعی برای نشانه‌گذاری روابط دستوری در حناشوری به‌کار گرفته می‌شود. در رابطه با برقراریِ نظام‌های پنجگانه در حناشوری، می‌توان گفت که بیشتر، نظام‌‌های فاعلی- مفعولی و سپس خنثی در حالاتی از این گویش، مشاهده می‌شوند؛ امّا نظام‌های کنایی- مطلق، دوبخشی و سه‌بخشی در گویش حناشوری، جایگاه خاصّی ندارند. https://jlil.shirazu.ac.ir/article_8362_2d1d44924f7c0e2397fd3b9366637b47.pdf